Upoznajte Kotor | Upoznajte Kotor |
|
|
 Boka Kotorska, kao jedini fjord na Mediteranu, u julu 2000. godineuvrštena je u jedan od 25 najljepših fjordova na svijetu. Zbogjedinstvene mješavine različitih kulturnih uticaja Kotor je 1979. godine upisanu Listu svjetske kulturne baštine pod zaštitom UNESCO-a. Bedemi grada Kotora  Kotor je jedan od rijetkih mediteranskih gradova koji je dodanas sačuvao svoj fortifikacioni sistem. Kotorski bedemi su jedan od glavnihmotiva i razloga za upis ovog grada i njegovog kulturno - istorijskog područjana Listu svjetske prirodne i kulturne baštine UNESCO-a, 1979. godine. Fortifikacionisistem tvrđave i bedema razvijao se vjekovima Zidine su duge 4,5 km, visina na pojedinim mjestima dostižei do 20 m, a debljina im varira od 2 do 16 metara . Na260 m nadmorske visine nalazi se tvrđava San Giovanni, na čijoj osnovi imatragova ilirskog doba. Glavna gradska vrata  Danas se u Kotor može ući kroz troja gradskihvrata od kojih su glavna Morska vrata koja su u današnjem obliku potiču iz XVIvijeka. Izražena su za vrijeme mletačkog providura Bernarda Renijera. Nekada jemore dopiralo sve do ulaza, odnosno do samih morskih vrata. Građena su urenesansno-baroknom stilu, o čemu svjedoče stub i luk u Bunjato tehnici. Vrata su okružena masivnim kamenim blokovima, od kojih susastavljeni i okolni kameni stubovi. Morskim vratima prolazimo kroz zasvedeniprolaz. Na desnoj strani nalazi se gotički reljef iz XV vijeka koji prikazujeBogorodicu sa Hristom, na lijevoj strani je Sveti Tripun sa modelom grada, a nadesnoj Sveti Bernard koji drži hostiju. Pored glavnih, u grad se može ući i kroz Sjeverna i Južnagradska vrata. Sjeverna gradska vrata su znatno manja od Morskih. Sagrađena suu spomen neuspjelog napada turskog admirala Hajrudina Barbarose 1539. godine. Južnagradska vrata ili Vrata od Gurdića nisu imala samo jednu kapiju kao Morska i Sjeverna,već čitav sistem od tri pojasa kapija iz različitih perioda gradnje. Glavni gradski trg Trg odoružja je ujedno i najveći gradski trg. Svoj naziv duguje činjenici da se natgu, posebno u Arsenalu, u mletačko doba opravljalo i skladištilo oružje. NaTrgu se nalazi Toranj za sat, Providurova (Kneževa) palata, zgrada Arsenala,Napoleonovo pozorište i Kula gradske straže . Toranj za satje jedan od simbola grada Kotora. Zauzimacentralno mjesto na Trgu od oružja, nasuprot glavnim gradskim vratima. Toranj je nastao 1602. godine, ali sepretpostavlja da građevina nije bila završena u vrijeme potresa 1667. godine,pošto se Kula tada znatno nakrivila prema zapadu i moru. Kasnije su uslijedilipokušaji da se daljim zidanjem ispravi ovaj nedostatak. Međutim, toranj senakon katastrofalnog zemljotresa 1979. godine ponovo iskrivio. Toranj za sat jegrađen jednim dijelom u zrelom baroknom stilu, dok sjevernu i istočnu fasadukarakteriše gotički stil. Ispod Tornja od sata nalazi se Stub srama. Jedan odnačina kažnjavanja karakterističnih za Kotor je bilo postavljanje okrivljenogispred stuba srama, kako bi svi građani saznali za njegov prestup. Palata Beskuća nastala je sredinom XVIII vijeka. Palata je jednostavne forme bez mnogo dekorativnih elemenata . Najznačajniji  ukrasni elemenat na palati je gotički portal , koji je pripadao porodici Bizanti . Portal predstavlja pravo remek djelo cvjetnegotike. Palata je pripadala sada već izumrloj porodici Beskuća koja se krajemXVIII vijeka posebno uzdigla i dobila plemstvo. Porodična legenda kaže da jekonte Jozo Beskuća namjeravao da u svom posjedu ima sto kuća, pa da nakon togapromijeni prezime u Stokuća, ali mu to nije pošlo za rukom. Poslije nestankaporodice Beskuća početkom XIX vijeka, palata je postala vlasništvo OpštineKotor. Palata Bizanti jednom je fasadom okrenuta ka Trgu od oružja, adrugom prema ulici koja vodi ka Trgu  od brašna . Nastala je u XIV vijeku. Nakon zemljotresa 1667.godine, palata je promijenila svoj prvobitni izgled. Dodato je sjeverno krilopalate, o čemu svjedoči i grb sa inicijalima Nikole Bizantija i godinom gradnje1674. na istočnom zidu palate. Oba krila palate povezuje unutrašnje dvorište sastepeništem koje daje palati renesansni oblik. Prozori, portali, stepenište ikrunište bunara sa porodičnim grbom imaju odlike baroka.Trg od brašna - Ulicom pored palateBizanti dolazi se do Trga od brašna. Trg od brašna dobio je ime po magacinima za  brašno, koji su se ranije tu nalazili. Na ovomtrgu su palate plemićkih porodica Pima i Buća. Palata Pima svojom ljepotom dominira trgom. Nastala je nakonzemljotresa 1667. godine. Ulazni portal palate sa terasom građen je urenesansnom stilu, dok su prozori i gornji balkon, koji leži na 12 konzola, ubaroknom stilu. Balkonska ograda je rad kotorskih kovača. Iznad glavnog portalanalazi se grb porodice Pima, koji pridržavaju dva anđela. Palata je obnovljenanakon zemljotresa 1979. godine .PalataBuća se nalazinasuprot palate Pima. Njen današnji izgled ne oslikava istorijski značajporodice Buća, jedne od najznačajnijih porodica u Kotoru. Izvorna gotičkapalata nastala je početkom XIV vijeka, ali je u nekom od zemljotresa znatnouništena. Obnovljena je nakon potresa 1667. godine, kada je dobila približnodanašnji oblik. Od raskošne gotičke palate ostala je samo jedna bifora sazapadne strane, vidljiva jedino sa gradskih zidina.  Trg Svetog Tripuna - Naovom trgu nalaze se zgrade najvažnijih institucija: zgrada Opštine , Biskupija , Istorijski arhiv , Zavod za zaštitu spomenika kulture i katedrala Sv. Tripuna .Katedrala Svetog Tripuna - romaničkacrkva, nastala 1166. godine na mjestu na kojem se nalazila manja crkva iz IXvijeka .  Sadašnja katedrala je trobrodna, nekoliko putaje renovirana, naročito nakon zemljotresa 1667. godine, kada su bili uništenizvonici i dio fasade. Nakon zemljotresa, novi zvonici su izgrađeni u baroknomstilu. Naročitu pažnju privlače rozete na fasadi koje su nekada bile romaničke,a danas su profilisane gotičko-renesansnim motivima. Katedrala Svetog Tripunaposjeduje bogatu zbirku umjetničkih slika: Marina Lovrovog Dobričevića, TripaKokolje, Paola Veronezea, ?erolima di Santa Kroće i drugih sjajnih umjetnika. Ukatedrali je i bogata kolekcija zlatnih i srebrnih relikvija, djela lokalnihmajstora iz perioda od XIV do XVIII vijeka. Unutrašnjost katedrale oslikana jefreskama koje su radili grčki majstori. Najznačajniji dio unutrašnje dekoracijeje romaničko-gotički ciborijum iz XIV vijeka, koji se nalazi nad glavnimoltarom. Na zidu apside je Zlatna pala sa prikazom Hrista, Bogorodice, SvetogJovana i Svetog Tripuna, kao i 16 drugih svetitelja. Rad je kotorskih zlataraiz XV vijeka. PalataDrago građena je uXIV i XV vijeku sa svim elementima gotike. Palata se sastoji iz dva krila -jugozapadnog i sjevernog. Kao dekorativni element često se javlja zmaj koji senalazi i na grbu porodice Drago. Prozori i portali su gotički profilisani iveoma lijepo isklesani. Palata je bila oštećena u zemljotresima 1667. i 1979.godine. Danas je u palati Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture. Biskupija je najstarija institucija u Kotoru.Današnja zgrada biskupije nalazi se neposredno uz katedralu Svetog Tipuna ipripadala je, takođe, familiji Drago. Palata Grgurinapripadala je plemićkoj porodici Grgurina, nastala je u XVIII vijeku. Građena jeu baroknom stilu, sa fasadom na  kojoj dominiraju kameni balkoni sa balustradama. Posebno jeinteresantan originalno sačuvani raspored prostorija na spratovima po principupreuzetom iz Venecije: kuća gospodara ima četiri sobe i jedan salon. Danas se upalate nalazi Pomorski muzej Crne Gore, čija zbirka prikazuje razvoj pomorstvai kulturni nivo stanovnika Crnogorskog primorja i Boke.  Česma Karampana -u prošlosti jedini izvor slatke vode u gradu. U sadašnjem obliku česma potiče iz epohe baroka , sa kraja XVII ili početka XVIII vijeka. Kovana ograda je djelo nekog od brojnih mastora kovača . Crkva Sv. Luke ima odlike romaničke i vizantijske arhitekture. Izgradio jeMauro Kacafrangi 1195. godine, o čemu svjedoči ktitorski  natpis na zapadnojfasadi. Ovo je skromna jednobrodna crkva, čiji je glavni brod podijeljen na tritraveja, istovremeno jedina građevina u gradu koja nije pretrpjela značajnija oštećenjatokom zemljotresa. Crkva Svetog Luke ubrzo nakon izgradnje oslikana je freskama,od kojih su ostali samo fragmenti na južnom zidu. Ikonostas crkve je djelo daskalaDimitrija, rodonačelnika Bokokotorske slikarske škole Rafailović iz XVII vijeka.Ova crkva je nekada bila katolička, ali je kasnije data na korišćenjepravoslavnim vjernicima. Crkva ima dva oltara - katolički i pravoslavni. Pod ucrkvi je sačinjen od nadgrobnih ploča na zajedničkim grobnicama kotorskih građana,jer su se sve do 30-tih godina sahranjivanja obavljala u samoj crkvi .
 Crkva Svetog Nikole - Izgradnjacrkve počela je 1902., a završena je 1909. godine, o čemu govori natpis nafasadi. Crkva je sagrađena u pseudovizantijskom stilu. Ovo je jednobrodnagrađevina, a glavna fasada je uokvirena sa dva zvonika. Posebnu vrijednost u crkvipredstavlja ikonostas, rađen 1908. godine
Crkva Blažene Ozane ili crkva Svete Marije od rijeke sagrađena je 1221. godine,na mjestu ranije ranohrišćanske bazilike iz VI vijeka. U ovoj crkvi nekada senalazila krstionica, što je otkriveno ispitivanjima nakon zemljotresa iz 1979.godine. Crkva je u XIV vijeku oslikana freskama koje su radili grčki majstori. Ucrkvi se danas nalaze mošti blažene Ozane, zbog čega Kotorani ovu crkvu i zovuBlažena Ozana .
Crkva Svete Klare sa franjevačkim samostanom, u današnjem obliku potiče izXVIII vijeka. U crkvi se nalazi raskošni barokni oltar, rad vajara FranćeskaKabjanke. Na mjestu današnjeg franjevačkog samostana nekada se nalazio ženskibenediktinski samostan sa danas nestalom crkvom Svetog Bartolomeja. Samostanposjeduje bogatu biblioteku sa velikim brojem starih knjiga, štampanih od 1450.do 1500. godine .
Crkva SvetogMihaila nastala jeu XIV ili XV vijeku, kako govore natpisi u zidovima, a na mjestu na kojem jejoš u X vijeku postojala mnogo veća crkva. Nakon zemljotresa crkva je saniranai revitalizovana. Danas se u njoj nalazi Lapidarijum sa zbirkom kamenihspomenika. Zgrada Arsenala se nalazi u sjeveroistočnom uglu Trga od oružja, koji je ponjemu i dobio ime. Položaj Arsenala odredili su i uslovi na t
Zgrada Napoleonovog pozorišta sagrađena je u XVIII vijeku. Francuskeokupacione vlasti su 1810. godine ovu zgradu sasvim preuredile kak . Kneževapalata sagrađena jeu XVIII vijeku. Zajedno sa Kulom gradske straže svojom dužinom čini skorocijelu zapadnu fasadu grada. U prošlosti je bila zvanično sjedište mletačkihprovidura. Služila je u različite vojne svrhe. Iako lišena svih arhitektonskihukrasa, osim renesansnih konzola koje pridržavaju balkon, Kneževa palata ipakpredstavlja jedan od značajnijih spomenika arhitekture grada Kotora. Kotor grad UNESCO-a Imati status svjetskog kultumog nasljeđa - biti među elitomgradova i lokaliteta koji baštine univerzalne kulturne i prirodne vrijednosti,biti jedno od 830 mjesta na ovoj planeti, čije vrijednosti pripadaju cijelom čovječanstvu - zaista je velika privilegija. Takav status istovremenopredstavlja i podrazumijeva veliku odgovornost i obavezu čitave društvenezajednice za očuvanjem i zaštitom tih, od svijeta priznatih i verifikovanih,univerzalnih vrijednosti, kao i strateški potencijal za napredak lokalnezajednice i njenih građana.
Područje Svjetske baštine obuhvata ukupno 12.000 hektarakopna i 2.600 hektara morske površine. Izuzetna univerzalna vrijednostpredstavIja kulturni i prirodni značaj koji prevazilazi nacionalne granice ipodjednako je značajan za sadašnje i buduće generacije. Površina teritorije Opštine Kotor obuhvata 331.205.819 m²; napodručju opštine, prema popisu iz 2003. godine, živi 22.947 stanovnika. Unajvećim naseljima, gradskim i prigradskim, živi 57,4 % ukupnog stanovništva:Dobrota - 8. 169, Škaljari - 4.002, Risan - 2.083, Kotor (Stari grad) - 1. 331,Prčanj - 1.244. Na zaštićenom području, od ukupnog broja 22.947 stanovnikaopštine Kotor, živi oko 70 % . Procenat aktivnog stanovništva na područjuOpštiine Kotor (prema popisu iz 2003.godine) je 42,8%, a zaposlenih 25,9 %.
|
om mjestu, a takođei moćni bastion Citadela sa kulom Kampana na sjeverozapadnom uglu bedemaKotora, kao i postojanje brodogradilišta na obali mora ispred bastionaCitadela. Na Trgu od oružja, pred Arsenalom, okupljali su se i opremalibranioci grada pred nailaskom ratnih opasnosti kakva je, na primjer, bila najezdaarmade čuvenog gusara Hajrudina Barbarose, koja je 1539. godine doplovila podKotor, ali je poslije tri dana odstupila usljed otpora branilaca. U kotorskomArsenalu opremljena je i ratna galija grada Kotora, zvana "SvetiTripun". Do potpune izmjene izgleda i pregradnje početkom šezdesetihgodina prošlog vijeka, ova građevina je imala veoma visoki i strmi krov i samojedan sprat koji je stajao na moćnim svodovima iznad prizemlja, nad čijim jeulaznim vratima sačuvan natpis koji kaže da je to "Javno skladištematerijala za posadu zaliva". Na sprat se ulazilo sa Trga vanjskim kamenimstepeništem koje je uklonjeno krajem XIX vijeka, kada je zgrada Arsenalapretvorena u veliku vojnu pekaru, koja je snabdijevala garnizon u Kotoru.Prilikom pregradnje ove stare građevine, za sadašnju namjenu nadozidani subočni zidovi do visine drugog sprata, tako da danas postoji prizemlje i dvasprata. 
o biuspostavile stalno pozorište, jedno od prvih na ovim prostorima. Da bi se moglapreurediti u pozorište, jedna fasada - sjeverna je morala biti srušena. Ovazgrada je bila znatno oštećena u zemljotresu 1979. godine, kada joj je bilaskoro potpuno uništena južna fasada. Obnova fasade izvedena je u svim detaljimaradomakademskih vajara i graditelja iz Makedonije. Unutrašnjost objekta je upotpunosti adaptirana za potrebe otvaranja ekskluzivnog ugostiteljsko-zabavnogobjekta . 
